Hunger By Knut Hamsun

*    It was during the time I wandered about and starved in Christiania: Christiania, this singular city, from which no man departs without carrying away the traces of his sojourn there.

*    Autumn, that tender, cool time of the year, when all things change their colour, and die, had come to us.

*    God knows, thought I, if looking for employment will ever again avail me aught. The frequent re pulses, half-promises, and curt noes, the cherished, deluded hopes, and fresh endeavours that always resulted in nothing had done my courage to death.

*    If one only had just a little to eat on such a lightsome day! The sense of the glad morning overwhelmed me; my satisfaction became ill-regulated, and for no definite reason I began to hum joyfully…

*    From the day in May when my ill-luck began I could so clearly notice my gradually increasing debility; I had become, as it were, too languid to control or lead myself whither I would go. A swarm of tiny noxious animals had bored a way into my inner man and hollowed me out.

*     “Weakness!” I cried harshly to myself, and I clenched my fists and I repeated “Weakness!” I laughed at myself, for this ridiculous feeling, made fun of myself, with a perfect consciousness of doing so, talked very severely and sensibly, and closed my eyes very tightly to get rid of the tears.

*    Once again I stopped at the door and turned round; the buoyant feeling of having risen once again to the surface charmed me, and made me feel grateful towards God and all creation, and I knelt down at the bedside and thanked God aloud for His great goodness to me that morning. I knew it; ah! I knew that the rapture of inspiration I had just felt and noted down was a miraculous heaven-brew in my spirit in answer to my yesterday’s cry for aid.“It was God! It was God!” I cried to myself, and I wept for enthusiasm over my own words.

 *    “Young man,” I cried, “do be a little careful! There are two costly glass vases in that; the parcel has to go to Smyrna.”

This had a famous effect. The fellow apologized with every movement he made for not having guessed that there was something out of the common in this blanket. When he had finished packing it up I thanked him with the air of a man who had sent precious goods to Smyrna before now.

*    I halted outside an eating-house in Möller Street, and sniffed the fresh smell of meat roasting inside; my hand was already upon the door-handle, and I was on the point of entering without any fixed purpose, when I bethought myself in time, and left the spot.

*    I had no pain — my hunger had taken the edge off it. In its stead I felt pleasantly empty, untouched by everything around me, and glad not to be noticed by any one. I put my feet up on the seat and leant back. Thus I could best appreciate the well-being of perfect isolation. There was not a cloud on my mind, not a feeling of discomfort, and so far as my thought reached, I had not a whim, not a desire unsatisfied. I lay with open eyes, in a state of utter absence of mind. I felt myself charmed away.

*    I stumbled away. If one only had a little bread to eat; one of those delicious little brown loaves that one could bite into as one walked along the street; and as I went on I thought over the particular sort of brown bread that would be so unspeakably good to munch. I was bitterly hungry; wished myself dead and buried; I got maudlin, and wept. There never was any end to my misery.

*    My hunger was now tormenting me excruciatingly, and gave me no rest. Again and again I swallowed saliva to try and satisfy myself a little; I fancied it helped.

*    I entered into the joyous frenzy of hunger. I was empty and free from pain, and I gave free rein to my thoughts.

*    Hunger put in its appearance afresh, gnawed at my breast, clutched me, and gave small, sharp stabs that caused me pain. Had I not a friend — an acquaintance whom I could apply to? I ransack my memory to find a man good for a penny piece, and fail to find him.

*    I hungered sorely. I found a chip of wood in the street to chew — that helped a bit. To think that I hadn’t thought of that sooner!

*    Not even when I was outside the door, and felt once more the pangs of hunger, did I repent having left the office without having asked for that shilling. I took the other shaving out of my pocket and stuck it into my mouth. It helped. Why hadn’t I done so before? “You ought to be ashamed of yourself,” I said aloud. “Could it really have entered your head to ask the man for a shilling and put him to inconvenience again?” and I got downright angry with myself for the effrontery of which I had almost been guilty. “That is, by God! the shabbiest thing I ever heard,” said I, “to rush at a man and nearly tear the eyes out of his head just because you happen to need a shilling, you miserable dog! So — o, march! quicker! quicker! you big thumping lout; I’ll teach you.”

*    I commenced to run to punish myself, left one street after the other behind me at a bound, goaded myself on with suppressed cries, and shrieked dumbly and furiously at myself whenever I was about to halt. Thus I arrived a long way up Pyle Street, when at last I stood still, almost ready to cry with vexation at not being able to run any farther. I was trembling over my whole body, and I flung myself down on a step. “No; stop!” I said, and, in order to torture myself rightly, I arose again, and forced myself to keep standing. I jeered at myself and hugged myself with pleasure at the spectacle of my own exhaustion. At length, after the lapse of a few moments, I gave myself, with a nod, permission to be seated, though, even then, I chose the most uncomfortable place on the steps.

*    When I got to the fire look-out, I halted afresh, seized by a new idea. I snapped my fingers, burst into a loud laugh that confounded the passers-by, and said: “Now you shall just go to Levion the parson. You shall, as sure as death — ay, just for a try. What have you got to lose by it? and it is such glorious weather!”

I entered Pascha’s book-shop, found Pastor Levion’s address in the directory, and started for it.

Now for it! said I. Play no pranks. Conscience, did you say? No rubbish, if you please. You are too poor to support a conscience. You are hungry; you have come on important business — the first thing needful. But you shall hold your head askew, and set your words to a sing-song. You won’t! What? Well then, I won’t go a step farther. Do you hear that? Indeed, you are in a sorely tempted condition, fighting with the powers of darkness and great voiceless monsters at night, so that it is a horror to think of; you hunger and thirst for wine and milk, and don’t get them. It has gone so far with you. Here you stand and haven’t as much as a halfpenny to bless yourself with. But you believe in grace, the Lord be praised; you haven’t yet lost your faith; and then you must clasp your hands together, and look a very Satan of a fellow for believing in grace. As far as Mammon was concerned, why, you hated Mammon with all its pomps in any form. Now it’s quite another thing with a psalm-book — a souvenir to the extent of a few shillings… I stopped at the pastor’s door, and read, “Office hours, 12 to 4.”

Mind, no fudge, I said; now we’ll go ahead in earnest! So hang your head a little more, and I rang at the private entrance.

“I want to see the pastor,” said I to the maid; but it was not possible for me to get in God’s name yet awhile.

*    His forbearance astonishes me. I understand that my article is rejected, and yet I could not have received a prettier refusal.

*    We moved on; she walked at my right side. A strange, beautiful feeling empowered me; the certainty of being near a young girl.

*     “Gracious! don’t you freeze without an overcoat?” inquires the lady, suddenly looking at me.

Should I tell her why I had no overcoat; make my sorry condition known at once, and frighten her away? As well first as last. Still, it was delightful to walk here at her side and keep her in ignorance yet a while longer.

*    I was terribly hungry, and I did not know what to do with myself and my shameless appetite. I writhed from side to side on the seat, and bowed my chest right down to my knees; I was almost distracted.

*    I was much better in every way, and it was becoming a matter of astonishment to me that I had not already finished my allegory. I couldn’t understand why it was…

But a day came when I was at last to get a clear idea of how weak I had really become; with what incapacity my dull brain acted.

*    Why, bless me, I could count my falls up to date on my fingers. I related — related all — and I only related truth. I made out nothing any worse than it was; it was not my intention to rouse her compassion. I told her also that I had stolen five shillings one evening.

She sat and listened, with open mouth, pale, frightened, her shining eyes completely bewildered. I desired to make it good again, to disperse the sad impression I had made, and I pulled myself up.

“Well, it is all over now!” I said; “there can be no talk of such a thing happening again; I am saved now... ”

But she was much dispirited. “The Lord preserve me!” was all she said, then kept silent. She repeated this at short intervals, and kept silent after each “the Lord preserve me.”

*    Yumruğunu yemedikçe kimsenin bırakıp gitmediği o garip şehirde, Kristiania'da aç sefil sürtüyordum o günlerde...

*    Sonbahar gelmişti: her şeyin renk değiştirip öleceği narin, serin mevsim.

*    Allah bilir, diye düşündüm, iş aramanın acaba bir faydası olur mu? Aldığım o bir sürü ret cevapları, o yarım ağız vaatler, düpedüz hayırlar, beslenmiş de boşa gitmiş ümitler, her seferinde neticesiz kalmış yeni yeni teşebbüsler, bende cesaret namına bir şey bırakmamıştı.

*    Ah, bu derece günlük güneşlik bir günde insanın yanında biraz da yiyeceği olsaydı! Neşeli bir sabah keyfi çökmüştü üzerime, alabildiğine memnundum; belli bir sebep yokken, sırf sevincimden, bir şarkı mırıldanmaya başladım...

*    Aksiliklerin başladığı o mayıs gününden beri kendimde, gitgide artan bir dermansızlık hissediyordum. Kendimi istediğim gibi çekip çeviremeyecek kadar bitkindim adeta. Ufak ve zararlı bir sürü hayvan içime dolmuş, beni oyup boşaltmıştı.

*    "Dermansızlık!" diye çıkıştım kendime; yumruklarımı sıkıp "Dermansızlık!" dedim. Bu gülünç duygular için, aptalsın, dedim kendi kendime. Şuurlu bir şekilde alay ettim kendimle; çok acı ve mantıklı konuştum, gözyaşlarımı tutmak için sımsıkı yumdum gözlerimi.

*    Tekrar kapıda durdum, geri döndüm. Artık selamete ermiş olmamın sevinci beni coşturuyor, Tanrıya ve bütün dünyaya karşı minnettar ediyordu. Karyolanın önünde diz çöktüm, bu sabah vakti bana karşı gösterdiği keremi için Allah'a yüksek sesle hamd ettim. Biliyordum; demin yaşayıp kağıtlara geçirdiğim ilham cezbesi, ruhumda harikulade bir gökyüzünün eseriydi, dünkü feryatlarıma bir cevaptı, bilmez olur muydum! İşte Tanrı, işte! diye seslendim kendime; kendi sesimden coşup ağladım.

*    "Hey, biraz dikkatli olunuz!" dedim yüksek sesle, "İçinde çok kıymetli iki vazo var; paket İzmir'e gidecek." Bu, işe yaradı, mükemmel işe yaradı. Adam, her hareketiyle battaniyenin içinde kıymetli eşya bulunduğunu hemen anlamadığından ötürü özür diliyordu. Paketlemeyi bitirince, yardımından dolayı kendisine, daha önce de İzmir'e pek çok kıymetli eşya yollamış birisi gibi teşekkür ettim.

*    Möller caddesinde bir lokantanın önünde durdum, içerde kızartılan taze et kokusunu içime çektim. Elimi kapı tokmağına götürmüş, işim olmadığı halde rasgele içeri giriyordum ki, tam vaktinde aklım başıma geldi, uzaklaştım.

*    Acı duymuyordum, açlığım acımı uyuşturmuştu. Bunun yerine kendimi pek hoş şekilde, çevremdeki her şeyle temassız, boş hissediyor, kimse tarafından görülmeyişime memnun oluyordum. Ayaklarını kanepeye uzattım, arkama yaslandım; inzivamın olanca tadını en iyi böyle çıkarıyordum. Gönlümde tek bulut yoktu, tek rahatsızlık duygusu, düşüncelerimin eriştiği ölçüde, gerçekleşmemiş tek arzu veya heves yoktu. Gözlerim açık yatıyor, benliğimden sıyrılmış bir halde, kendimden uzaklarda olmanın sefasını sürüyordum.

*    Sallanarak yürüdüm. İnsanın birazcık ekmeği olsa! Sokaklarda ısıra ısıra gidebileceği, bir küçük nefis çavdar ekmeği! Hem yürüyor, hem de bu en iyisinden çavdar ekmeğim hayal ediyordum; şimdi yemesi ne hoş olurdu! Açlık iflahımı kesiyordu; ölmeyi, yok olmayı özledim, duygulandım, ağladım. Sefaletim bir türlü tükenmek bilmiyordu!

*    Açlığın kemirişleri dayanılmaz bir hal alıyor, bende rahat huzur bırakmıyordu. Karnımı hiç değilse böyle doyurayım diye, tekrar tekrar tükürüğümü yutuyor, faydasını göreceğe de benziyordum.

*    Açlığın delidolu taşkınlığına kaptırmıştım kendimi; acılardan kurtulmuş, boşalmıştım; düşüncelerim dizgin tanımıyordu. içimden sessizce düşünmeye koyuldum.

*    Açlık yeniden baş gösterdi; bağrımı kemiriyor, sarsıyor, ince ince saplanışlardan canım yanıyordu. Tek dostum, tek tanıdığım yok muydu başvurabileceğim? Hafızamda bana ödünç on öre verebilecek birisini bulmaya çalıştım, bulamadım.

*    Açlık fena yükleniyordu, yolda bir tahta talaşı buldum, çiğnemeye başladım, iyi geldi. Daha önce düşünseydim ya bunu!

*    Kendimi sokakta bulup da yeni bir açlık nöbeti hissedince, tek kron istemeden bürodan ayrılmış olmama pişmanlık duymadım bile. Cebimden öteki talaşı çıkardım, ağzıma aldım, faydasını da gördüm tekrar. Bunu ne diye daha önce yapmamıştım? "Utan, utan!" dedim yüksek sesle. "Bu adamdan bir kron istemek, onu yeniden müşkül durumda bırakmak. Nereden de aklına esti?" Böyle bir yüzsüzlüğü aklımdan geçirdiğim için müthiş kabalaştım kendime karşı. "Vallahi de, billahi de pintiliğin bu derecesini işitmemiştim." dedim. "Bir krona ihtiyacın var diye sen koş git adama, gözlerini oymaya kalkış neredeyse, rezil köpek! Haydi, marş! Hızlı, daha hızlı, it herif! Gösteririm ben sana!"

*    Kendimi cezalandırmak için koşmaya başladım, atlaya sıçraya caddenin birini bitirip ötekine başlıyordum, itiraz dinlemez seslenişlerle kendimi ileriye itiyor, durmak istedim mi dilsiz ve öfkeli, için için bağırıyordum kendime. Bu şekilde ta yukarılara, Pilestraede'ye kadar gelmiştim. Nihayet daha fazla koşamadığım için hırsımdan bayağı uluyarak kesilip kalınca, zangır zangır titreyen gövdemi, bir merdiven basamağına bıraktım. "Dur!" dedim Ve kendimi adamakıllı hırpalamak için tekrar kalktım ayağa, kendimi ayakta durmaya zorladım, güldüm kendi halime, kendi sefaletimle alay ettim" Nihayet, dakikalarca sonra, bir baş işaretiyle kendime oturma izni verdim, ama bu sefer de merdivenin en rahatsız yerini seçtim.

*    Yangın kulesinin yanma gelince tekrar durdum, yeni bir ilhama kaptırmıştım kendimi. Parmağımı şaklattım, yoldan geçenleri hayrete düşüren bir kahkaha attım ve şöyle dedim:

- Sahi, sen rahip Levison'a gitmelisin. Cidden ona gitmelisin. Sırf bir tecrübe için tabii. Hem ne kaybedersin? Hava da çok güzel madem.

Pascha Kitabevi'ne girdim, adres rehberinde rahip Levison'un oturduğu yeri buldum, yola koyuldum. Göster kendini! dedim. Yalnız, aptallığın lüzumu yok! Vicdan mı dedin? Delilik etme, bu yoksulluğunda vicdan neyine senin? Karnın aç, çok aç, ve sen ilk defa önemli ve zaruri bir şey istemeye gidiyorsun. Fakat başını omzuna yatırman, sözlerini dokunaklı söylemen şart. Yapamaz mısın? O takdirde seninle bir adım bile atmayacağımı bilirsin. Sonra şu da var: Dalalettesin, geceleri karanlığın kuvvetleriyle, insana dehşet salan o sessiz ve koca ifritlerle boğuşuyorsun; açsın, ekmeğin; susuzsun, sütün şarabın yok! Bak, ne hallere düştün. Kaldın karanlıklarda, lambanda bir damla yağın yok! Fakat Tanrının keremine inanıyorsun, imanını zayi etmedin henüz, hamdolsun! Tanrının keremine bu kadar inandığına göre ellerini kavuşturmalısın. Dünyalığa gelince, her çeşit dünyalıktan nefret etmen gerekir. Dua kitabı ise, o da başka, dua kitabı bir iki kronluk bir hatıradır... Rahibin kapısı önünde durdum, okudum: "Görüşme saatleri 12 den 4'e kadar."

"Şimdi aptallığın lüzumu yok!" dedim. “Bu işi ciddi tutmak gerek. Ha şöyle, eğ başını, az daha..." Rahibin dairesinin zilini çaldım.

- Rahip efendiyle görüşebilir miyim?, dedim kıza; fakat Tanrı adını karıştıramamıştım sözüme.

*    Gönlümü alışı, beni hayrete düşürdü. Yazımın reddedildiğim anlamıştım, fakat geri çevrilmenin bundan daha güzeli olamazdı benim için.

*    Yürümeye başladık, sağımda gidiyordu. Güzel ve bambaşka bir duyguyla sarılmıştım. Bir genç kızın yakında olmak şuuru.

*    "Allah'ım, pardösünüz yok, üşümüyor musunuz?" dedi genç kadın birdenbire ve yüzüme baktı.

Neden pardösüm olmadığını ona anlatsa mıydım; halimi derhal açıklayıp onu daha şimdiden ürkütse miydim? Yanında yürümek, onu kısa bir müddet daha gafletinden uyandırmamak öyle hoştu ki!

*    Açlıktan imanım gevriyor, bu yüzsüz iştahımdan nasıl yakayı sıyıracağımı bilemiyordum. Oturduğum kanepede sağa sola kıvranıyor, göğsümü dizlerime eğiyordum.

*    Her bakımdan çok daha iyiydim şimdi; bu durumda alegorik yazımı hâlâ tamamlayamayışım, bayağı tuhafıma gidiyordu. Anlamıyordum, nasıl oluyordu bu iş.

Nihayet günün birinde anlayabildim; ne kadar zayıf düşmüş olduğumu, beynimin ne kadar gevşek, miskin çalıştığını.

*    Fırsatı ganimet bildim, her şeyi anlattım, sadece doğruyu anlattım. Olduğundan kötü göstermedim hiçbir şeyi; onu kendime acındırmak da değildi maksadım; hatta bir gece beş kron çaldığımı da söyledim.

Ağzı açık oturuyor, sararmış, ürkmüş, parıltılı gözlerinde şaşkınlık, dinliyordu, işi tatlıya bağlamak, verdiğim hüznü dağıtmak istedim; dikildim yerimde:

"Ama atlattım." dedim. "Hepsi geçti, artık kapatalım bu bahsi, şimdi her şey yolunda..."

Fakat ürkmüştü çok. "Allah'ım, sana sığındım!" dedi sadece ve sustu. Bu cümleyi kısa aralıklarla birkaç kere tekrarladı; arada hep susuyordu. "Allah'ım, sana sığındım!"